Koronavirüs Mutasyon Geçiriyor, Değişiyor Ama Endişelenmeyin

Sıkıntı etmeyin çünkü SARS-CoV-2, bilim adamlarının bir koronavirüs için bekleyeceği oranda değişiyor.

COVID-19‘a neden olan koronavirüs zamanla değişmektedir. Bilim adamları virüslerin gerçekten hayatta olup olmadıklarından hala emin olmasalar da (başka bir yaşam formunun yardımı olmadan hayatta kalamazlar veya çoğalamazlar, ancak bir tanesi içinde açıkça gelişirler), DNA veya RNA’ları vardır ve kendilerinin daha fazla versiyonunu yapmak için kopyalarlar. Ve bitkiler, hayvanlar ve bakteriler gibi, yeni koronavirüs de bu süreçte kaçınılmaz olarak hatalar yapacaktır. Bu hatalar mutasyonlara yol açarlar. Mutasyon yâni yeni virüs ve onun ebeveyni arasındaki genetik materyalde değişiklikler hâsıl olur.

Bütün bunlar rahatsız edici gelebilir. Sonuçta, virüs dünyaya yayılırken küresel bir krizin ortasındayız. Bizi öngörülemez şekilde değiştirmesi korkutucu görünebilir. Ancak virüsün mutasyona uğraması, aniden daha tehlikeli olacağı anlamına gelmez. Aslında uzmanlar, SARS-CoV-2’nin (virüs resmi olarak bilindiği gibi) pandeminin daha da arttıracak şekilde değişme olasılığının çok düşük olduğunu söylüyor.

“Virüsün öyle bir şekilde mutasyona uğraması ihtimali, haftalar, aylar ve hatta birkaç yıl boyunca gerçekte daha ölümcül veya bulaşıcı hale gelecektir.”

teknobuk-korona-haberr-sf-ici-3
Mikroskop altında koronavirüs.

Mutasyon Korkutucu Mudur?

“Bu virüsün değişme veya evrimleşme hızı beklenmedik değil; tam da böyle bir virüs için beklediğimiz şey budur ”diyor Connecticut. New Haven’daki Yale Halk Sağlığı Okulu’nda virolog Nathan Grubaugh. “Tüm virüsler sürekli olarak evrilir ve genel olarak süreç hakkında endişe verici bir şey olmamalıdır.”

Ancak insanların cildinin altına giren mutasyon fikri hakkında bir şeyler var. Grubaugh, Nature Microbiology dergisindeki son makalesinde bunu kabul etti. Kurgu, güçlerini mutasyonlara borçlu olan süper kahramanlar ve ölümcül mikroplarla doludur.

“Mutasyon kelimesi hikayeye girer girmez, iyi ya da kötü için büyük bir şeyin olduğu anlamına gelir” diyor. “Ve bu sadece evrimin çalışma şekli değil. Hepimizin mutasyonları var. Hepimiz genetik olarak atalarımızdan farklıyız. ”

Virüsler, özellikle genetik materyalleri için RNA kullanan SARS-CoV-2 gibi yüksek oranda mutasyona uğrarlar. DNA kullanan organizmaların aksine, bu virüsler genetik kodlarını kopyalarken meydana gelen hataları düzeltemez. Indiana’daki West Lafayette’deki Purdue Enflamasyon, İmmünoloji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü’nden virolog ve müdür olan Richard Kuhn, RNA virüslerinin diğer organizmalardan daha hızlı evrimleşme eğiliminde olduğu anlamına geliyor.

teknobuk-haber-covid19-dogal-sf-ici-1024x484
Virüsün muhtevâsı.

Arı Kendi İğnesinden, Virüs Kendi Mutasyonundan Ölür

Bununla birlikte, bir virüs yayıldığında ortaya çıkan mutasyonların büyük kısmı ya virüsün kendisi için zararlıdır (yani hayatta kalma ya da çoğalma olasılığı daha düşüktür) ya da işlevlerini değiştirmez. Buna ek olarak, şu anda en çok endişe verici olan iki özellik vardır. Bunlar virüsün ne kadar bulaşıcı olduğu ve konakçıları için ne kadar zararlı olduğudur. Grubaugh’a göre virüs çoklu genler tarafından kontrol ediliyor. Bu özelliklerin değiştirilmesi karmaşık bir süreçtir ve çoğu zaman tek bir mutasyonun çalışması değildir. Yani virüsün öyle bir şekilde mutasyona uğraması ihtimali, haftalar, aylar ve hatta birkaç yıl boyunca aslında daha ölümcül veya bulaşıcı hale gelmeyecektir.

SARS veya Ebola gibi diğer hastalıkların geçmiş salgınlarında, bilim adamları belirli bir virüsün daha ölümcül olmak için mutasyona uğradığına dair kanıt görmediler. Grubaugh, “Zaman zaman ortaya çıkan, epidemiyolojik bir etkisi olan bazı mutasyonlar olsa da, onları gerçekten çok sık değildirler.

Koronavirüsler onları insanlar için daha fazla tehdit haline getiren büyük değişikliklere uğrayabilir. Sonuçta, SARS-CoV-2’nin ataları sadece insan olmayan hayvanları enfekte edebildi. Virüs sonunda mutasyona uğradı, böylece hayvanlardan insanlara bulaşabildi. Virüs muhtemelen yeteneklerinin bir tanesinde bile düşüş yaşamadı. Grubaugh, “Bu olaylar uzun yıllar boyunca gerçekleşir” diyor.

teknobuk-corona-rna-kapak-1024x576

Yeni Koronavirüs Mutasyonu ve İnsanların Korkusu

Yeni koronavirüs, Çin’in Wuhan şehrinde ortaya çıkmasından bu yana ince şekillerde değişti. 3 Mart’ta Çin’deki bilim adamları, iki ayrı SARS-CoV-2 suşu tanımladıklarını bildirdi. Bununla birlikte, virüsün bu iki versiyonu genel olarak neredeyse aynıdır, diyor Grubaugh. Biri diğerinden daha ölümcül görünmüyor ve biri için aşı da diğerine karşı koruyacaktı.

Ne olursa olsun, Pittsburgh’daki Carnegie Mellon Üniversitesi Bilinçli Demokrasi ve Sosyal Siber Güvenlik Merkezi direktörü Kathleen Carley, koronavirüs mutasyonları hakkında kafa karışıklığı ve yanlış bilgilendirmenin sosyal medyada çoğaldığını söylüyor.

“İnsanlar korkuyor, Ebola ve SARS’a kıyasla ne kadar hızlı yayıldığına şok oluyorlar ve bazı ülkelerde neden diğerlerinden daha yüksek oranlara sahip gibi göründüklerini anlamıyorlar,” dedi. “Mutasyon bunun için kolay bir açıklama. Kolay cevapları tercih ediyoruz. Ancak gerçek çok daha karmaşık. ”

Grubaugh, mutasyonların bir salgın sırasında önemli bir etkiye sahip olabileceği iki durum olduğunu söylüyor. Virüsü insanlar için daha tehlikeli hale getirmeyen, ancak teşhis testlerinin sıfırlandığı virüs bölgesini biraz değiştiren bir mutasyon görünebilir. Bu, virüsü test etme yeteneğimizin köreleceği anlamına gelir. Bilim adamlarının SARS-CoV-2’deki yeni mutasyonları izlemeleri önemlidir, böylece test kitlerinin virüsün yeni formlarını tespit etmek için güncellenmesi gerekip gerekmediğini öğrenebilirler.

teknobuk-haber-covid19-sf-ici-1
Sol taraftaki koronavirüs, sağ taraftaki grip virüsü. İkiside aynı ailedendir.

Eğer Mutasyona Uğruyorsa Nasıl COVID-19 İlacı Bulunabilir?

SARS-CoV-2’nin, bakterilerin antibiyotiklere karşı geçirimsiz hale gelmesine benzer şekilde, zamanla antiviral ilaçlara karşı dirençli hale gelmesi de mümkündür. Bir ilaç, hasta bir kişinin vücudundaki virüsün tüm kopyalarını silerse, virüsün uyum sağlama şansı olmaz. Ancak birisine COVID-19 bulaşmışsa ve virüslerin birkaç kopyası ilaca dayanmasına yardımcı olan bir mutasyona sahip olursa ve hasta kişi onları başka birine yayarsa, o virüslerin akranlarına göre bir avantajı olabilir ve nüfus düzeyinde daha yaygın hale gelebilir.

Bu nedenle COVID-19 ile mücadele etmek için muhtemelen birden fazla ilaca ihtiyacımız olacak. Sonunda, insanlara virüsü temizlemek için muhtemelen birkaç ilacın kokteyli verilecek. Kuhn, bu stratejinin bugünün HIV tedavisinin bu kadar etkili olmasının nedenidir. Bilim adamlarının nihayetinde virüsün farklı bölgelerine etki eden çeşitli antiviral ilaçlar geliştirmesini bekliyor.

“Antiviral stratejinin ve aşı stratejisinin arkasındaki fikir, peşinden gittiğimiz tek bir alan olmamasıdır” diyor. “Hedeflenen birden fazla alan varsa virüsün mutasyona uğraması ve direnç kazanması çok daha zordur.”

koronavirüs-aşısı

Koronavirüs İçin Hiç İyi Haber Yok Mu?

İyi haber şu ki, yeni koronavirüs bir aşısı ile çıktığımızda dramatik bir şekilde mutasyona uğramayacak. Grubaugh, virüslerin grip gibi nadir durumlar dışında aşılara karşı direnç geliştirmesinin zor olduğunu söylüyor. Kızamık ve sarı hummaya neden olanlar da dahil olmak üzere birçok virüs o kadar yavaş değişti ki, onlarca yıl önce geliştirilen aşılar onlara karşı etkili olmaya devam etti.

Kesin olarak bilmek zor, ancak şu anda virüs insan konaklarına uyum sağlamak için çok fazla baskı altında olmayabilir. Kuhn, “Açıkçası nüfus içinde hızlı bir şekilde hareket ediyor, bu yüzden insanlarda çok verimli bir şekilde çoğalma yeteneğine ve bir insandan diğerine geçme yeteneğine sahip,” diyor Kuhn. “Virüsün genetik yapısı açısından şu anda gördüğümüzden çok fazla çeşitlilik göreceğimizi sanmıyorum.”

Ve insanlar için daha ölümcül olmak için mutasyona uğramak mutlaka virüsün çıkarına olmaz. Kuhn, “Bir virüs içeri girer ve hemen sunucusunu öldürürse, bu genellikle çok iyi değildir, çünkü bu yeni konakları genişletme ve enfekte etme yeteneğini sınırlar.” Diyor.

SARS-CoV-2 yayılmaya devam ettikçe mutasyonlar geliştirmeye devam edecek ve bu mutasyonların bazıları yapışacaktır. Bilim adamları, bu genetik düzeydeki değişiklikleri, virüsün farklı suşlarının insanları ne zaman ve nerede enfekte ettiğini izlemek için kullanabilirler. Bu bize hava yolculuğu, iklim veya çevreleme stratejileri gibi dış değişkenlerin virüsün yayılmasını nasıl etkilediğine dair bir fikir verebilir. Grubaugh ve meslektaşları, SARS-CoV-2’nin ne zaman tanıtılabileceğini ve COVID-19’u yakalayan sağlık çalışanlarının çalıştıkları hastanelerde veya çalışırken enfekte olup olmadıklarını araştırmak için New Haven bölgesindeki insanlardan alınan virüslerin genomlarını incelemeye devam ediyorlar.

coronavirus

Koronavirüs Nasıl Yayılıyor?

Koronavirüs insanlar ile hayvanların teması sonucu yayılabiliyor. Bu virüsün insandan insana geçmesi ile bir insanın virüsün enfekte olduğu kişinin salgısıyla temas etmesi halinde yayılmış oluyor. Çinli bir virolog, bu koronavirüsünün kaynağının muhtemel olarak yarasalar olduğunu öne sürdü.

teknobuk-covid-19-yüzey-sf-ici

Koronavirüsten Nasıl Korunulur? Tedbirler Nelerdir?

Türkiye’de koronavirüs vaka sayıları her geçen gün artıyor, peki bu virüsten nasıl korunabilirim? Koronavirüsten korunmak için bazı yöntemleri uygulamak gerekiyor. Solunum virüslerinin yayılmasını önlemeye yardımcı olacak basit önleyici eylemler aşağıdaki gibidir.

  • Hasta olan insanlarla yakın temastan kaçının.
  • Gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza yıkanmamış ellerle dokunmaktan kaçının.
  • Ellerinizi en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkayın.
  • Sabun ve su yoksa alkol bazlı el dezenfektanı kullanın.
  • Öksürüğünüzü kapatın veya bir mendile hapşırın, ardından mendili çöp kutusuna atın.
  • Sık dokunan nesneleri ve yüzeyleri temizleyin ve dezenfekte edin.

Bu yöntemleri kullanarak koronavirüsden basit bir şekilde korunabilirsiniz. Kendinize dikkat edin, sizleri seviyoruz.

Kaynak

Bu Haberi Paylaş

İlginizi Çekebilir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir